Informatie over wijnvaten

Voordat u een wijnvat koopt

Overwegingen voordat u wijn in vaten opslaat

Moet de wijn in een vat worden opgeslagen?

Tijdens het produceren van wijn wordt veel nagedacht en moeten veel beslissingen genomen worden. Hier beschrijven wij een aantal dingen die u kunt overwegen, voordat u investeert in dure eiken wijnvaten voor uw wijn. 
Veel mensen relateren de kwaliteit van wijn aan de opslag in een eiken vat. In veel gevallen gaat dat ook op, maar er zijn ook veel andere dingen waar u rekening met moet houden. Bijv:
Een dunne, slechte wijn wordt niet beter als deze in een vat wordt opgeslagen, terwijl een wijn van erg rijpe druiven, een sterke wijn, een wijn die al goed is, de potentie heeft om nog beter te worden door opslag in een wijnvat.

Wat doet een eiken vat met de wijn?

Door de opslag in een eiken vat reageert de wijn via een aantal chemische processen met het vat. Dat resulteert in een meer houdbare en stabiele wijn met een vollere, complexere en intensere smaak. Ook wordt de kleur sterker. Het vat geeft honderden verschillende stoffen af aan de wijn. De belangrijkste daarvan zijn: tannine, suiker en vanilleachtige stoffen. Het vat heeft ook een andere, meer indirect effect. Het zorgt namelijk voor een langzame en gecontroleerde zuurstofvoorziening aan de wijn, waardoor de wijn beter wordt afgerond en goed rijpt. De zuurstofvoorziening vindt plaats via het hout en via het stopgat. Wanneer de wijn in een vat wordt opgeslagen, vindt voortdurend een soort verdamping plaats en zuigt het hout wijn op. Daarom moet het vat regelmatig nagevuld worden met dezelfde wijn. Ook door dit proces krijgt de wijn zuurstof. Door de verdamping van water en alcohol wordt de wijn nog geconcentreerder en wordt de frisse, pure fruitsmaak zachter. Eikenhouten vaten kunnen voor witte en rode wijn gebruikt worden. Er zijn echter bepaalde druivensoorten voor witte wijn, die niet geschikt zijn voor opslag in een vat. Het belangrijkste aan de druif is, dat deze een bepaalde volheid en fruitigheid heeft, zodat de wijn niet ”uitgedroogd” wordt door het vat. Dat wil zeggen dat de smaakstoffen van het vat de smaak van de druif overheersen. Daarom moet u alleen fruitige en sterke wijnen gebruiken om op te slaan in eiken vaten.

Frans, Amerikaans of Hongaars eiken?

U kunt eiken vaten van verschillende soorten en oorsprong kopen. Frans eiken voor opslag in vaten wordt wereldwijd het meest gebruikt en het hout komt uit de bossen van centraal-Frankrijk. 
Veel mensen dachten voorheen dat Frans eiken het beste en het enige was voor het opslaan van wijn in vaten, maar de laatste tijd heeft ook Oost-Europees eiken zijn intrede gedaan. Dat geldt vooral voor Hongaars eiken. Deels omdat Hongarije vakkundige kuipers heeft, maar ook omdat in Hongarije hout voorkomt met een erg fijne kwaliteit en ”smaak”. De Hongaarse vaten zijn bovendien significant goedkoper dan de Franse. Amerikaans eiken is ook een prima en goedkoop alternatief, vooral als u wilt dat het vat een meer uitgesproken vanillesmaak afgeeft. Een bepalende factor voor het effect dat het vat heeft, is hoe dat is gebrand. Als het vat met behulp van open vuur is gebrand, worden de stoffen in het hout chemisch omgevormd. Hoe meer het vat is gebrand, des te meer de wijn een rooksmaak krijgt. De meest gebruikte vorm van branden wordt ”medium” (M) genoemd.

Welk formaat wijnvat moet ik kiezen?

De meeste Deense wijnproducenten zullen zeggen dat dat afhangt van hoeveel wijn u heeft. Dat klopt ook. Maar als u grote hoeveelheden wijn heeft, is een vat van circa 225 liter optimaal. In een wijnvat van 225 liter is er een optimale oppervlakteverhouding tussen hout en wijn. 
Ook kleinere wijnvaten van 30, 50 en 100 liter kunnen prima gebruikt worden voor wijnopslag. U moet er daarbij gewoon op letten dat er een relatief groot houtoppervlak is in verhouding tot de hoeveelheid wijn. Daardoor krijgt de wijn iets sneller de smaak van het eiken vat. Het is daarom belangrijk dat u voortdurend smaakproeven neemt om de juiste balans in de smaak te krijgen.

Ingebruikname van wijnvaten

Nieuwe wijnvaten klaarmaken voor gebruik

Wanneer het wijnvat wordt geleverd, is het hout helemaal nieuw en kan er wat zaagsel in het vat zitten. Het is handig om dat te controleren, voordat u uw dure wijn in het vat giet. Hout is een natuurlijk materiaal dat voortdurend werkt, al naar gelang de temperatuur en luchtvochtigheid. Daarom moet het hout worden ”verzadigd” met water, zodat alle kleine plekjes in het hout worden opgevuld.  Het is een kwestie van smaak welke methode u de beste vindt, maar hier zijn 2 opties. Sommige mensen gebruiken uitsluitend methode A, anderen alleen methode B en weer anderen gebruiken beide methodes voor ingebruikname. Mijn ervaring is dat methode A het beste is om kleine barstjes te dichten.

Methode A:

1. Vul het vat helemaal met koud water.

2. Laat het vat 48 uur gevuld staan.

3. Leeg het vat, spoel het uit met schoon water en laat het helemaal leeglopen. Kijk of er nog zaagsel uitkomt al u op het vat klopt. Is dat het geval, spoel het dan nogmaals uit.

Methode B:

1. Vul het vat met circa 20 liter heet water (175 ° F / 80 ° C).

2. Zet het vat rechtop, draai beide uiteinden minimaal twee keer helemaal rond. Zorg dat de stop in het vat zit.

3. Zet het vat met het stopgat aan de onderkant neer en draai het stevig rond, zodat het water in het vat ronddraait. Herhaal deze handeling, zodat het vat vier keer compleet ronddraait. Verwijder de stop en laat het vat helemaal leeglopen.

Wat te doen als het vat niet helemaal dicht is

1. Leeg het vat helemaal en laat het circa een uur drogen met het stopgat naar onder.
2. Test het vat opnieuw met methode B, die u kunt zien in ”Vatpreparatie voor onmiddellijk gebruik".
3. Giet het vat leeg, spoel het uit met schoon water en laat het weer helemaal leeglopen.

Ingebruikname van een gebruikt wijnvat

Check het wijnvat op ongewenste geuren, vooral of het naar azijn ruikt. Als u op basis van de geur twijfelt of het vat geschikt is, gebruik het dan niet. U kunt daarmee uw kostbare wijn verpesten.

Daarna volgt u de procedure in ”Nieuw opslagvat klaarmaken voor gebruik”.

Wijnvaten tijdens gebruik

Denk eraan de wijn die in het vat verdampt aan te vullen. De frequentie daarvan hangt af van een aantal factoren, zoals de luchtvochtigheid en het formaat van het wijnvat. Begin na een week met controleren en zoek daarna uw eigen routine. Morst u wijn op het vat, droog dat dan meteen af zodat er geen vliegen op af komen en het wijnvat niet verkleurt.

Reinigen van gebruike wijnvaten

Dat kunt u doen volgens een tweetal methodes:

Methode A:

1. Spoel het vat een aantal keren met koud water, tot het gebruikte water helder wordt. Als de ton erg vies is, kunt u soda gebruiken. Spoel daarna met veel water na.
2. Leg het vat neer met het stopgat naar onder en laat het vat helemaal drogen.

3. Ontsmet het vat met 10-20 gram zwavelwiek per vat. Doe dit regelmatig en ca. elke 4-6 weken.

Methode B:

1. Spoel het vat met koud water en vervolgens met heet water (175 ° F / 80 ° C), totdat het water helder wordt.
2. Leg het vat neer met het stopgat naar onder en laat het vat helemaal drogen.
3. Ontsmet het met 10-20 gram zwavelwiek per vat. Doe dit regelmatig en ca. elke 4-6 weken.

Let op: Onze vaten zijn bij levering niet ontsmet met zwavelwiek, omdat ze helemaal nieuw zijn. Kleine vaten kunnen ook prima met water en zwavelpoeder gereinigd worden. Ca. 1 gram zwavelpoeder per 5 liter water.

Opslag van wijnvaten

1. Wilt u een nieuw wijnvat opslaan, dan kunt u dat prima ingepakt in folie laten staan. Een gebruikt wijnvat moet liefst kunnen ”ademen”. Pak het eventueel in met een oud kleed of iets dergelijks, om het te beschermen tegen het licht.

2. Sla wijnvaten liefst op een plek op met de volgende kenmerken: Vochtigheid van circa 70-80%. Gevrijwaard van beweeglijke luchtstromen.
Zwak licht. Afgedekt met een kleed om onnodige blootstelling aan UV-licht te voorkomen

3. Prepareer het wijnvat na een lange opslagperiode met behulp van methode A, die u kunt zien in ”Vatpreparatie voor onmiddellijk gebruik”

4. Denk eraan om elke 4-6 weken te ontsmetten met zwavel. Bestel hier zwavelwiek.

Na het 1e jaar opslag in een vat

Het effect dat de noten uit het eikenhout van het vat hebben zal na het 1e jaar opslag afnemen. Als vuistregel geldt dat de wijn in het 2e jaar opslag twee keer zoveel tijd nodig heeft om dezelfde intensiteit te bereiken als in het 1e jaar. Eventueel kunt u eikenchips toevoegen. U kunt hier eikenchips bestellen.

Als de ringen van het vat af vallen

Wanneer het hout van een vat uitdroogt, is het heel gebruikelijk dat de ringen van het vat kunnen glijden (normaal gesproken zit er immers wijn in de vaten, die het hout vochtig houdt). Dus wanneer een vat binnen staat, waar de lucht in de regel droog is, raden we aan om de ringen om het vat in het hout vast te schroeven, zodat ze er niet steeds af vallen.
U kunt de ringen er eenvoudig opnieuw op zetten door (in dit geval het vat om te draaien) ze naar beneden te tikken met een hamer en evt. een grote schroevendraaier te gebruiken om de ringen beter te kunnen raken. Daarna maakt u het vat nat door het met water te besproeien, zodat het hout uitzet en spant u de ringen opnieuw goed vast om het vat.
Als een vat buiten staat, zal het maar zelden voorkomen dat de ringen van het vat af vallen.

 

 

\